100% ADD Blog

Maakt meer kapot dan je lief is.

Fakenews

Heb je ook zoń last van Fakenews, maar wat kun je er aan doen?

Fakenews is het buzzwoord op nieuwsgebied dit jaar. Na de verkiezingen in de Verenigde Staten heeft iedereen opeens last van Fakenews. Hele democratieën liggen onder het vuur van Fakenews. Om het met de woorden van Trump te zeggen het is erg erg en heel fake.

Er worden maatregelen afgedwongen. Onder druk van regeringen en publieke opinie gaan allerlei bedrijven zich met onze nieuwsstroom bemoeien. Google gaat bepaald nieuws verstoppen en Facebook wil zelfs gaan blokken met behulp van een zelf aangestelde cabal. Zorgwekkende ontwikkelingen als je er even bij stil staat.

Waar censuur vroegen te vlam en te zwaard werd aangevochten gaan we er nu opeens om vragen? Willen we dat echt? Hebben we dat echt nodig? Kan dat niet anders?

In essentie laten we ons allemaal meeslepen in een stroom van gebeurtenissen en omstandigheden die ons handelen bepalen. Dat is nooit goed. Wil je een probleem op een juiste manier aanpakken zul je er afstand van moeten nemen en het in een objectieve context moeten bekijken. Je moet een meta-positie innemen en wikken en wegen.

Als je dan gaat kijken wat Fakenews nu eigenlijk is kun je het definiëren als leugens met een opzet te misleiden. Een leugen is een aantoonbare onwaarheid. Dit dus in contrast tot een bv. een mening. Het is grappig hoe onwerkelijk eenvoudig deze definitie is. Wat minder grappig is is de omslachtige manier waarmee we deze willen bestrijden.

Niet alleen is het censureren omslachtig maar ook onevenredig gevaarlijk. Of het nu om verstoppen of blokken gaat dat maakt niet uit. Je geeft groepen waar geen democratische controle op is de mogelijkheid hun eigen fake realiteit te creëren die nog wel eens veel schadelijker kan blijken dan Fakenews zelf. We beginnen de grondvesten van de vrije meningsuiting aan te tasten. We knagen aan de basis van onze democratie.

Maar wat dan? We ervaren Fakenews ook als aanval op de democratie. Maar als je er vanuit gaat dat Fakenews een leugen betreft kun je daar de wet op aanpassen. We kennen al regels tegen leugens die in ons rechtssysteem verankerd zijn. We hebben wetten tegen laster en smaad. En laster en smaad zijn…. juist leugens. Als je meent dat je daardoor schade ondervindt kun je naar een rechter toestappen en die vragen hierover een uitspraak te doen.

Op deze basis kun je met slechts weinig aanpassing de wet veranderen en de leugen in zijn algemeen strafbaar stellen met een door de rechter te bepalen strafmaat. Het zal duidelijk zijn dat dat een utopie blijft. Politici die dat zouden moeten invoeren leven bij gratie van de leugen. En een aantasting van de democratie door middel van censuur speelt ze alleen maar in de kaart.

Fakenews, maakt meer kapot dan je lief is.

Dialoog & Discussies