100% ADD Blog

Omdat je sommige dingen hapklaar moet serveren.

AD(H)D populistisch.

Waarom heeft iedereen opeens AD(H)D en wat is dat?

Het beloningsprincipe

Je hersens werken zonder dat je je er van bewust bent met een systeem van beloningen. Die beloningen bestaan uit een aantal stoffen waarvan de endorfines het bekendste zijn. Het goedje dat zorgt voor het bekende joggers geluksgevoel. Beschouw het als een soort salaris voor gedaan werk.

Wat veel mensen niet weten is dat je niet hoeft te joggen om die endorfines aan te maken. Die worden constant aangemaakt omdat iedere mogelijke handeling daarmee gestuurd worden. Van opstaan tot afwas, alles is endorfine gestuurd. Je lichaam kent een economie en het salaris bestaat uit endorfines.

Endorfines zorgen ervoor dat we dingen gedaan krijgen. We willen geld verdienen. We willen beloond worden. Werkt dat systeem niet goed en komt dat salaris niet binnen gebeuren er vreemde dingen.

AD(H)D

Bij mensen met AD(H)D is het probleem dat het salaris er wel is maar niet op je bank rekening terecht komt. Dat is erg vervelend. Zonder inkomen/beloning wordt de motivatie iets te doen toch wel flink gesaboteerd. Hoe lang zou jij nog voor je baas werken als je je salaris niet kreeg?

De bankrekening waar dat salaris moet binnenkomen is kapot. Tegenwoordig is iedereen wel eens zijn/haar pas kwijt of kan door een internetstoring niet opnemen. Dat dus. Precies dat is AD(H)D. Een ingreep in je routine, een stoorfactor, een afleiding.

Vertaling

Beeldspraak is leuk maar hoe vertaald zich dat nou? Iemand met AD(H)D moet zien dat de beloning toch binnenkomt. Hij gaat dus op zoek naar dingen die dat kunnen bevorderen. Het wordt een jacht op salaris. Een jagende jacht. Met alle gevolgen van dien.

Je zet een kopje neer op tafel maar laat te laat los en trekt het zo van tafel. Je drinkt meer alcohol want je krijgt alleen maar dorst. Je vergeet afspraken want je bent net even met iets bezig waar meteen een beloning aan vast zit. Je snijdt jezelf in je vingers omdat je net bedenkt wat een lekker weer het is buiten en misschien het raam moet openzetten.

Bij iedere handeling is er aan het einde een endorfine beloning. Waar dat in evenwicht is lopen processen normaal af, ondanks dat er wel eens wat mis gaat. Bij mensen met AD(H)D waar dus het beloningssysteem niet goed werkt, moet twee keer zo hard gewerkt worden om salaris binnen te krijgen. Dat levert op dat er dingen mis gaan omdat je hersens er niet op gebouwd zijn twee keer zoveel info te verwerken. Dingen gaan maar half binnenkomen.

Hoe lossen we dat probleempje op?

Er zijn verschillende mogelijkheden om de problemen aan te pakken. De mooiste, een natuurlijke, zou een omgeving zijn waarin iemand met AD(H)D minder salaris nodig zou hebben. Dus waar minder gepresteerd hoeft te worden. Maar onze maatschappij is daar niet op gericht, die wil steeds meer waardoor de groep met dit probleem ook steeds duidelijker naar voren komt. Het lijkt alsof opeens iedereen AD(H)D heeft, een mode ziekte.

Andere oplossingen die worden aangedragen maar die tot nu toe toch geen wetenschappelijke onderbouwing hebben zijn aangepast voedsel, kleurstoffen of zelfs cognitieve therapie. Beide beperkte symptoombestrijders.

En dan is er nog medicatie als Methylfenidaat.

Methylfenidaat

Je kunt Methylfenidaat ( ook bekend als Ritalin )beschouwen als een betaalautomaat kraker. Methylfenidaat zorgt ervoor dat die automaat tijdelijk weer salaris uit spuugt. En het is voor veel mensen met AD(H)D een geweldige oplossing. Helaas niet voor iedereen.

Methylfenidaat heeft een korte werktijd en een lastige nawerking. Wie het volgens voorschrift gebruikt moet eerst een tijdlang begeleid worden om de juiste dosis te vinden en die moet soms verhoogd of verlaagd worden tot er uiteindelijk een pauze periode nodig is.

Een kleine groep, waaronder ik mijzelf schaar, gebruikt het zelfstandig naar behoefte. Ik leef liever met de gevolgen van mijn ADD zolang ik niet moet presteren dan dat ik het medicijn neem dat als het uitgewerkt is voelt alsof alles nog erger is dan voordat je het nam. Ik neem het dus meestal als ik naar een vergadering moet, naar school of sociale situaties.

Andere middelen

Er zijn nog andere middelen zoals Dexamfetamine, sommigen mensen zweren daarbij. Zelf heb ik er geen ervaring mee en wil ik er dus ook niet zo diep op ingaan. Gelukkig is er keus denk ik dan. Feit is echter dat de enige keus die je hebt is, het laten staan of het nemen van een chemisch product. In tegenstelling van wat sommige mensen denken of beweren is AD(H)D niet te genezen.

Er gaan hardnekkige geruchten over een voedseltherapie. Deze worden zelfs onderstreept met (onbevestigd) wetenschappelijk onderzoek en publicaties. Maar zelf een leek kan kan de logische conclusie trekken dat een erfelijke aandoening niet met voedsel genezen kan worden.

Het gaat met name om het Red of Pelsser dieet. Dat dieet kan in sommige gevallen de ‘vermeende AD(H)D symptomen’ verlichten. En dat is mooi ware het niet dat met name voor kinderen er een langdurig en ingrijpende procedure aan vooraf gaat om vast te stellen welke combinatie werkt. Let wel ik ben voor alles wat symptomen verlicht, maar het moet wel redelijk blijven en niet als geneeswijze gepresenteerd worden.

Een ongeluk komt zelden alleen

Het vermeende succes verhaal van dat dieet kan overigens nog een heel andere kant van AD(H)D belichten. AD(H)D wordt wel vaak samengevat als een endorfine re-uptake probleem. Maar is het dat wel? AD(H)D staat bekend als een aandoening met zgn. comorbiditeit. Dat wil zeggen het komt zelden alleen. Je ziet vaak een overlapping met ASS (Autistische spectrum stoornissen). Zowel een medicijn als Methylfenidaat als een dieet kan daarom nooit 100% dekkend zijn. Ik heb bv. daarnaast ook nog eens het medicijn Natriumvalproaat.

Als psycholoog en psychiater wordt je echter geleid door de concensus die vormgegeven is in de zgn. DSM, inmiddels versie 5. Hierin wordt bv ADD niet langer apart opgevoerd maar als ADHD type 1 genoteerd. Veel mensen met ADD zijn hier niet echt gelukkig mee omdat ze vaak toch merkbaar verschillen van de andere types. In feite zou je van die hele typering af moeten IMHO. Al was het maar om het feit dat wat voor een ADD’er werkt niet noodzakelijk voor een ADHD’er werkt.

Tot slot

Een AD(H)D’er is niet geestelijk gehandicapt. We kwijlen niet, we zijn niet agressiever dan anderen, en we hebben ook niet meer ticks dan anderen. AD(H)D’ers hebben een lichamelijk handicap in de vorm van een erfelijk overdraagbare genetische aandoening. Hoe dat laatste nu precies zit is nog onduidelijk. Er is wetenschappelijk nogal wat discussie over wie de norm is. De AD(H)D’er of de moderne mens. Er zijn nl. nogal wat aanwijzingen dat de AD(H)D hersens veel hebben van de oorspronkelijke mens in de verzamelaars/jagers cultuur.

Feit is wel dat de huidige maatschappij niet aangepast is op de AD(H)D mindset. Het is allemaal te snel te prestatie gericht te exact en te onnatuurlijk voor ons. Een AD(H)D’er moet twee keer zo hard werken om de helft van de verlangde prestatie te brengen en is dus vaak uitgeput en moe. Dat levert problemen op, in het werk, in sociale contacten, in de maatschappij. Dit zie je niet aan de buitenkant.

En daar ligt een reuze groot probleem. AD(H)D’ers zijn vaak dyslectisch en worden constant afgezeikt daarom. AD(H)D’ers zijn vaak moe en uitgeput en worden lui genoemd. AD(H)D’ers zijn vaak vergeetachtig en afgeleid en worden daarom dom genoemd. Op een gegeven ogenblik ga je het als AD(H)D’er allemaal geloven. Je voelt jezelf dom, waardeloos, richt je woede op jezelf, je wordt depressief. Dat kan fatale gevolgen hebben. Daarom deze blog.

Mensen met AD(H)D denken anders, zijn niet dommer of slimmer, zijn visueel gericht en moeten voor alles twee keer zoveel inspanning opbrengen. Leer ze waarderen om hun talenten en dan is het ‘probleem ADHD’ binnen de kortste keren vervangen door een waardevolle aanvulling op een diverse maatschappij.

BLOG
ADHD ADD informatie kwartiermaken cultuurverandering blog

Dialoog & Discussies